Święto zaczęto obchodzić w różnych krajach i diecezjach od wieku XVIII. Po raz pierwszy ustanowił je 4 listopada 1684 r. w Kanadzie, za aprobatą papieża Aleksandra VII, biskup Francois Montmorency-Laval. Na stałe do liturgii wprowadzono je za pontyfikatu papieża Leon XIII, który na prośbę kard. Bausa, arcybiskupa Florencji, 20 listopada 1890 r. wydał dekret aprobujący "kult czci zwrócony ku Rodzinie Świętej". Zatwierdził je papież Leon XIII (+ 1903). W swoich pismach, m.in. w Neminem fugit (z 14 czerwca 1892 r.) i Cum nuper, niejeden raz zachęcał do naśladowania Najświętszej Rodziny. Wskazywał też na dobrodziejstwa, jakich można oczekiwać dzięki pobożności i związkom ze Świętą Rodziną: postęp w miłosierdziu, świętość obyczajów, atmosferę pobożności. W jednej ze swoich encyklik pisze: "Pod opieką Najświętszej Matki i św. Józefa w zupełnym ukryciu wychowywał się Jezus, Słońce sprawiedliwości, zanim swym blaskiem oświecił narody. Niewątpliwie jaśniała w tej Rodzinie wzajemna miłość, świętość obyczajów i pobożne ćwiczenia - jednym słowem wszystko, co rodzinę może uszlachetnić i ozdobić, aby dać na wzór naszym czasom". Leon XIII był też pierwszym, który wskazał na małżeństwo jako miejsce uświęcenia (Arcanum divinae sapientiae), nadrabiając wielowiekowy brak spojrzenia na rodzinę, jako na miejsce postępu duchowego i służby w Kościele. Papież Benedykt XV (+ 1922) rozszerzył święto świętej Rodziny na cały Kościół.
Obrazy przedstawiające Najświętszą Rodzinę spotykamy już w katakumbach. Jednak Józef jest raczej jako statysta i na planie dalszym. Dopiero od wieku XIV mamy pełne obrazy i rzeźby przedstawiające życie Najśw. Rodziny. W Polsce w wieku XVII słyną nawet cudowne obrazy: św. Józefa w Kaliszu, gdzie jest cała św. Rodzina, w Studziannie, gdzie jest św. Rodzina przy stole, i podobny obraz cudowny Matki Bożej w Miedniewicach w pobliżu Niepokalanowa.
Kiedy więc papież Benedykt XV ustanowił święto Najśw. Rodziny w 1921 roku, nie wprowadzał on nowego do liturgii Kościoła nabożeństwa, ale rozciągnął tylko na wszystkie diecezje i narody nabożeństwo, które było już bardzo znane w całym świecie katolickim. W Liście Episkopatu Polski do wiernych z dnia 23 października 1968 roku czytamy: "Dziś ma miejsce święto przedziwne; nie święto Pańskie ani Matki Najświętszej, ani jednego ze świętych, ale święto Rodziny. O niej teraz usłyszymy w tekstach Mszy świętej, o niej dziś mówi cała liturgia Kościoła. Jest to święto Najświętszej Rodziny - ale jednocześnie święto każdej rodziny. Bo słowo «rodzina» jest imieniem wspólnym Najświętszej Rodziny z Nazaretu i każdej rodziny. Każda też rodzina podobnie jak Rodzina Nazaretańska jest pomysłem Ojca niebieskiego i do każdej zaprosił się na stałe Syn Boży. Każda rodzina pochodzi od Boga i do Boga prowadzi".

Ewangelie podają następujące wydarzenia z życia Najświętszej Rodziny:

1. Zwiastowanie narodzenia Pana Jezusa: Łk 1, 26-38
2. Nawiedzenie św. Elżbiety: Łk 1, 39-56
3. Anioł objawia św. Józefowi tajemnicę wcielenia: Mt 1, 18-25
4. Narodzenie Pana Jezusa: Łk 2, 1-20
5. Nadanie imienia: Łk 2, 21
6. Oczyszczenie Maryi i ofiarowanie Pana Jezusa: Łk 2, 22-38
7. Hołd Mędrców: Mt 2, 1-12
8. Ucieczka do Egiptu: Mt 2, 13-15
9. Powrót do Egiptu: Mt 2, 19-21; Łk 2, 39-40
10. Znalezienie Pana Jezusa w świątyni: Łk 2, 41-50
11. Życie ukryte w Nazarecie: Łk 2, 51-52

W kilkunastu miejscach Nowego Testamentu jest mowa o "braciach" i "siostrach" Jezusa (np. Mt 12, 46. 50; 28, 10; Mk 3, 21. 32; 6, 3; Łk 1, 36; 8, 19-21; J 2, 12; 7, 3. 5. 10; 20, 17; Ga 1, 19; 1 Kor 9, 5 itp). Niektórzy są wymieniani imiennie: św. Jakub, św. Szymon i św. Juda - Apostołowie, oraz Józef. O siostrach jest mowa jedynie ogólnie. Zdaniem Klemensa Aleksandryjskiego, Orygenesa, Euzebiusza, św. Epifaniusza, Tytusa z Bosco, św. Grzegorza z Nyssy, a na Zachodzie św. Hilarego i niektórych apokryfów, Najświętsza Maryja Panna miała poślubić św. Józefa jako wdowca. W takim wypadku "bracia" i "siostry" Chrystusa byliby synami i córkami św. Józefa, a wobec Pana Jezusa Jego braćmi i siostrami przyrodnimi. Jednak już św. Hieronim tę hipotezę stanowczo odrzuca. Powszechna opinia panuje dzisiaj, że "bracia" i "siostry" Pana Jezusa - to synowie i córki braci i sióstr św. Józefa, mieszkający w Nazarecie. Chodziłoby więc o kuzynów Pana Jezusa. Jeszcze dzisiaj w krajach arabskich krewnych zwykło nazywać się "braćmi" i "siostrami". Przykładów możemy przytaczać wiele również z Biblii (np. Rdz 13, 8; 14, 11-16; 29, 15; 1 Kol 23, 21n; 2 Kol 36, 10 itp.). Pan Jezus jednak występuje w Ewangeliach zawsze jako jedyny syn Maryi. Dlatego to oddał przy swojej śmierci swoją Matkę w opiekę nie rodzinie czy też swojemu rodzeństwu, ale jednemu z Apostołów.
Św. Elżbieta jest wymieniana jako krewna Maryi (Łk 1, 36). Przypuszcza się, że była jej ciotką. Tak więc i św. Jan Chrzciciel byłby bratem ciotecznym Pana Jezusa. Zachariasz, kapłan, byłby powinowatym Najświętszej Maryi Panny.
Maria Kleofasowa (Alfeuszowa) jest wymieniana w Ewangeliach jako siostra Najśw. Maryi Panny (J 19, 25) i jako matka św. Jakuba i Józefa (Mt 27, 56; Mk 15, 40; Łk 24, 10; J 19, 25). Skądinąd dowiadujemy się, że św. Juda był bratem św. Jakuba (Jdt 1). Z tego by wynikało, że również św. Juda Tadeusz był synem Marii Kleofasowej. Dzisiaj panuje przekonanie, że Maria Kleofasowa mogła być siostrą św. Józefa i dlatego była nazywana w Ewangeliach siostrą Najświętszej Maryi Panny. Według bardzo dawnej tradycji Kościoła (Hegezyp, Klemens Aleksandryjski i Euzebiusz) św. Szymon, św. Juda, św. Jakub - Apostołowie mieli być synami Kleofasa. Tak więc i św. Szymon byłby synem Marii Kleofasowej.
Do kręgu dalszej rodziny Pana Jezusa należeliby zatem: Zachariasz, Elżbieta, Szymon, Juda, Jakub i Józef oraz bliżej nieznane "siostry", Maria Kleofasowa i Kleofas (Alfeusz). Nadto tradycja podaje rodziców Maryi, zmarłych wcześnie - Joachima i Annę.
Pan Jezus umarł na krzyżu mając ok. 33 lat. Św. Józef opuścił tę ziemię przed publicznym wystąpieniem Pana Jezusa, gdyż w tym czasie nie wspominają już o nim Ewangelie. Maryja miała dożyć według podania ponad 60 lat. Ostatni raz wspominają o niej Dzieje Apostolskie, że była przy Zesłaniu Ducha Świętego na Apostołów. Wiek krewnych Pana Jezusa jest nam nieznany.

Teksty liturgiczne na święto Najświętszej Rodziny ułożył papież Leon XIII (+ 1903). Jego dziełem również są przepiękne hymny kościelne, przeznaczone na ten dzień. Czytania tak są dobrane, by wyakcentować sceny, w których występuje rodzina. Teksty Pisma świętego podkreślają równocześnie obowiązki członków rodziny.

Materiały związane z Bożym Narodzeniem podzieliliśmy na następujące części:

Jan Paweł I
Rodzina wspólnotą miłości
Przemówienie do biskupów USA, 21.09.1978
Format HTML

Jan Paweł II
Rodzina wspólnotą życia i miłości
Homilia podczas Mszy św. przed sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, 04.06.1997
Format HTML

Jan Paweł II
Brońmy rodziny
"Anioł Pański" w Castel Gandolfo, 28.12.1997
Format HTML

Jan Paweł II
Godność i znaczenie rodziny
Msza św. na błoniach Kubwa (Nigeria), 23.03.1998
Format HTML

Jan Paweł II
Rodzina Syna Bożego
"Anioł Pański" w Castel Gandolfo, 27.12.1998
Format HTML

Jan Paweł II
W obronie rodziny i jej praw
Przemówienie do uczestników zgromadzenia plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, 04.06.1999
Format HTML

Jan Paweł II
Ojcostwo i macierzyństwo w zamyśle Bożym
Przemówienie do uczestników Tygodnia Studiów nad małżeństwem i rodziną, 27.08.1999
Format HTML

Jan Paweł II
W trosce o godność rodziny
Audiencja generalna, 01.12.1999
Format HTML

Jan Paweł II
Chrońmy prawa rodziny
Anioł Pański, 26.12.1999
Format HTML

Jan Paweł II
Wielki Jubileusz wezwaniem dla rodzin
Audiencja generalna, 29.12.1999
Format HTML

Jan Paweł II
Dzieci są wiosną rodziny i społeczeństwa
Rzym, Jubileusz Rodzin, 14.10.2000
Format HTML

Jan Paweł II
Małżeństwo i rodzina we wspólnocie Kościoła
Rzym, Jubileusz Rodzin, Homilia podczas Mszy św. 15.10.2000
Format HTML

Jan Paweł II
Maryja wspomaga rodziny macierzyńską opieką
Rzym, Jubileusz Rodzin, Anioł Pański 15.10.2000
Format HTML

Jan Paweł II
W rodzinie uczymy się kochać pokój i życie
Anioł Pański, 19.11.2000
Format HTML

Jan Paweł II
Rodzina naszą troską
Anioł Pański, 31.12.2000
Format HTML

Jan Paweł II
Przyszłość ludzkości idzie przez rodzinę
Przemówienie do wykładowców i studentów Papieskiego Instytutu Studiów nad Małżeństwem i Rodziną, 31.05.2001
Format HTML

Jan Paweł II
Chrońmy rodzinę opartą na małżeństwie
Przemówienie do rodzin przybyłych z Włoch, 20.10.2001
Format HTML

Jan Paweł II
Wpatrzeni w Maryję i Józefa
Anioł Pański, 23.12.2001
Format HTML

Jan Paweł II
Wspólnota życia i miłości
Anioł Pański, 30.12.2001
Format HTML

Jan Paweł II
Cywilizacja miłości rodzi się w rodzinie
Przemówienie do przedstawicieli fundacji "Centesimus annus - Pro Pontifice", 09.02.2002
Format HTML

Jan Paweł II
Rodzina chrześcijańska silna wiarą
Do uczestników zgromadzenia plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, 18.10.2002
Format HTML

Jan Paweł II
Uczyńcie z waszej rodziny kartę Ewangelii
Przemówienie w ramach IV Światowego Spotkania Rodzin, 25.01.2003
Format HTML

Jan Paweł II
Znak nadziei dla Kościoła i świata
Anioł Pański, IV Światowe Spotkanie Rodzin, 26.01.2003
Format HTML

Jan Paweł II
Wymiar nadprzyrodzony związku małżeńskiego
Przemówienie do członków Trybunału Roty Rzymskiej, 30.01.2003
Format HTML

Jan Paweł II
Brońmy rodziny i jej słusznych praw
Przemówienie do przewodniczących europejskich komisji episkopatów ds. rodziny i życia, 13.06.2003
Format HTML

Jan Paweł II
Media w rodzinie: ryzyko i bogactwo
Orędzie na XXXVIII Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, 24.01.2004
Format HTML

Jan Paweł II
Kapłan wobec potrzeb rodziny
Przemówienie do duchowieństwa Rzymu, 26.02.2004
Format HTML

Jan Paweł II
Rodzina jest instytucją naturalną i niezastąpioną
Przemówienie do uczestników zgromadzenia plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, 20.11.2004
Format HTML

Jan Paweł II
W obronie wspólnoty miłości i życia
Przemówienie do przedstawicieli Włoskiego Forum Stowarzyszeń Rodzinnych, 18.12.2004
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina chrześcijańska wspólnotą wychowania i wiary
Przemówienie do uczestników Kongresu Diecezji Rzymskiej, 06.06.2005
Format HTML

Benedykt XVI
Ukazujcie prawdę o ludzkiej miłości
Przemówienie do członków Papieskiego Instytutu Studiów nad Małżeństwem i Rodziną im. Jana Pawła II, 11.05.2006
Format HTML

Benedykt XVI
Przyszłość ludzkości idzie przez rodzinę
Przemówienie do uczestników sesji plenarnej Papieskiej Rady ds. Rodziny, 13.05.2006
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina niezastąpionym dobrem dla narodów
Homilia podczas czuwania modlitewnego w trakcie V Światowego Spotkania Rodzin w Walencji, 08.07.2006
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzice, bądźcie przykładem wiary, nadziei i miłości
Homilia podczas Mszy na zakończenie V Światowego Spotkania Rodzin w Walencji, 09.07.2006
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina migrująca
Orędzie na Światowy Dzień Migranta i Uchodźcy, 18.10.2006
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina wspólnotą pokoju
Orędzie na Światowy Dzień Pokoju, 11.12.2007
Format HTML

Benedykt XVI
Dziadkowie są cennym skarbem każdej rodziny
Przemówienie do uczestników XVIII Zgromadzenia Plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, 05.04.2008
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina szkołą wartości ludzkich i chrześcijańskich
Przesłanie do uczestników spotkania rodzin w Meksyku, 15.01.2009
Format HTML

Benedykt XVI
Wrodzona zdolność do małżeństwa jest darem Stwórcy
Przemówienie do Trybunału Roty Rzymskiej, 29.01.2009
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina ludzka ikoną Boga
Rozważanie przed modlitwą "Anioł Pański", 27.12.2009
Format HTML

Benedykt XVI
Kościół gani i potępia wszelkie naruszenie godności i praw nieletnich
Przemówienie do uczestników XIX Zgromadzenia Plenarnego Papieskiej Rady ds. Rodziny, 08.02.2010
Format HTML

Benedykt XVI
Rodzina uczy wartości ludzkich i chrześcijańskich oraz solidarności
Przemówienie do władz regionu Lacjum oraz miasta i prowincji Rzymu, 14.01.2011
Format HTML

Benedykt XVI
W rodzinie spotykajš się ze sobš teologia ciała i teologia miłoœci
Przemówienie do uczestników spotkania zorganizowanego przez Papieski Instytut Studiów nad Małżeństwem i Rodzinš im. Jana Pawła II, 13.05.2011
Format HTML

Jan Paweł II
Adhortacja Apostolska Familiaris consortio
O zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym, 22.11.1981
Format HTML

Jan Paweł II
List do rodzin Gratissimam sane
Z okazji Roku Rodziny, 02.02.1994
Format HTML

Konferencja Episkopatu Polski
List pasterski na Niedzielę Świętej Rodziny
Format HTML: Rok 2000
Format HTML: Rok 2001
Format HTML: Rok 2003
Format HTML: Rok 2005
Format HTML: Rok 2007
Format HTML: Rok 2008
Format HTML: Rok 2009
Format HTML: Rok 2010
Format HTML: Rok 2011

Radio Watykańskie
Niedziela Świętej Rodziny
Format HTML

"Nasza Arka"
Święta Rodzina
Format HTML: Wielkie dzieło Świętej Rodziny
Format HTML: Tu słowo ciałem się stało
Format HTML: Wybrana przez Boga
Format HTML: Maryja i Elżbieta
Format HTML: Potomek królewskiego rodu
Format HTML: Dni powszednie Józefa
Format HTML: Czas spełnionych proroctw
Format HTML: Pasterze przed Mędrcami
Format HTML: W ciszy nazaretańskiego domu
Format HTML: Rodzina - nasze Nazaret
Format HTML: Sanktuarium rodzin
Format HTML: Boskie Dzieciątko
Format HTML: Jezulatko z Pragi
Format HTML: Dzieciątko z Jodłowej
Format HTML: Świadectwa z księgi
Format HTML: Rzymianie mówią: Santo Bambino
Format HTML: Oni widzieli...
Format HTML: Litania do Najświętszej Rodziny

Hubert Nowakowski
Bądźmy jak Święta Rodzina
Format HTML

ks. Adam Kalbarczyk
Rodzina z aureolą
Format HTML

ks. Dariusz Madejczyk
Chodzili co roku do Jerozolimy
Format HTML

Henryk Majkrzak SCJ
O szacunku wobec rodziców
Format HTML

bp Edward Ozorowski
Czym jest zamysł Boży względem małżeństwa i rodziny?
Format HTML

Gabriela i Piotr Pindurowie
Należeć do Boga
Format HTML

Andre Seve
Józef
Format HTML

ks. Tomasz Węcławski
Kto daje życie?
Format HTML

ks. Zdzisław Wietrzak SJ
Jezus na pierwszym miejscu
Format HTML

Niedziela 03/2002
Niedziela Świętej Rodziny
Format HTML

Tomasz Czyżewski
Rodziny (?) w Nazarecie
Format HTML

ks. Andrzej Kołodziejski
Ruch Rodzin Nazaretańskich
Format HTML

Marek Perzyński
Chrystus w małżeństwie i rodzinie
Format HTML

Elżbieta Ruman
Rodzinne drogi
Format HTML

ks. Tadeusz Czakański
Miłość jest więzią doskonałości
Format HTML

s. Jadwiga Skudro
Rodzina Boża, kochająca się, szczęśliwa...
Format HTML

ks. Ludwik Warzybok
Rodzina z Nazaretu
Format HTML