Diecezję świdnicką utworzył 24 lutego 2004 r. papież Jan Paweł II. Należy ona do metropolii wrocławskiej. Jej patronem jest św. Stanisław, biskup i męczennik. Terytorium diecezji liczy ok. 4000 km kwadratowych; została ona wydzielona z części archidiecezji wrocławskiej i z diecezji legnickiej. Tereny te zamieszkuje ok. 680 tys. mieszkańców, z czego ok. 630 tys. katolików.
Diecezja podzielona jest na 21 dekanatów, liczących łącznie 184 parafie. Pracuje w nich ok. 320 kapłanów diecezjalnych i ok. 70 kapłanów zakonnych. W diecezji ustanowiono cztery sanktuaria: w Wambierzycach, na Górze Iglicznej, w Starym Wielisławiu i w Kiełczynie.
Pierwszym ordynariuszem diecezji jest bp Ignacy Dec; w pracy na rzecz diecezji pomaga mu także bp Adam Bałabuch.

Katedrą nowej diecezji został kościół pw. św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy. Został on wybudowany w XIV w. z polecenia księcia Bolko II Świdnickiego, po pożarze wcześniej znajdującego się w tym samym miejscu kościoła drewnianego. Budowa trwała ponad 150 lat. Trzynawową świątynię wybudowano w stylu późnogotyckim. Nad fasadą dominuje wysoka (103 m) wieża, najwyższa wieża na Śląsku. W latach 1644-1776 kościół trafił pod opiekę jezuitów, którzy dokonali jego przebudowy. Katedra świdnicka jest największym kościołem Dolnego Śląska.